Iterb

W 1878 r. szwajcarski chemik Jean Charles de Marignac wyizolował pewną substancję i nadał jej nazwę iterbium. W 1907 roku dwaj chemicy: Francuz Georges Urban i Austriak Carl Auer von Welsbach niezależnie od siebie odkryli, że "pierwiastek" ten jest faktycznie mieszaniną dwóch innych, nazwanych później iterbem i lutetem.

Nazwa pochodzi od szwedzkiego miasta Ytterby.

Iterb jest miękkim, kowalnym metalicznym pierwiastkiem o srebrnym połysku. Należy do rodziny lantanowców.
Metal ten jest słabo reaktywny.

Występowanie: Występuje głównie jako składnik monazytu.
Pod względem występowania w wierzchniej warstwie skorupy ziemskiej (litosfera, hydrosfera, atmosfera) zajmuje ok. 50 miejsca (procenty wagowe).

Otrzymywanie: Oddziela się go od innych pierwiastków metodą separacji jonowej.

Wykorzystanie: Iterb znalazł zastosowanie jako składnik stopów, w elektronice, technice magnetycznej oraz jako przenośne źródło promieniowania rentgenowskiego. 

Konfiguracja elektronowa [Xe]4f146s2
Masa atomowa 173,04
Gęstość [kg/m3] 6965 (293K)
Główny stopień utlenienia +2; +3
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
168Yb
169Yb
170Yb
171Yb
172Yb
173Yb
174Yb
175Yb
176Yb
167,9 - 0,14% - stabilny
0% - 31,8 dni
169,9 - 3,06% - stabilny
170,9 - 14,4% - stabilny
171,9 - 21,9% - stabilny
172,9 - 16,1% - stabilny
173,9 - 31,8% - stabilny
0% - 101 godz.
175,9 - 12,7% - stabilny
Temperatura topnienia 1097K
Temperatura wrzenia 1466K
Promień atomowy [pm] 194
Promień jonowy [pm] Yb3+ 100,8
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 50
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 603,4 (I)
1176 (II)
2415 (III)
4220 (IV)

Poprzednia Pierwiastki Powrót Następna