Tor

Odkryty został w 1828 roku przez szwedzkiego chemika Jonsa Jakoba Berzeliusa.

Nazwa pierwiastka pochodzi od Thora, skandynawskiego bóstwa wojny i burzy.

Tor jest radioaktywnym metalem o jasnym zabarwieniu.
Pierwiastek ten należy do serii aktynowców. Znane są jego dwie odmiany alotropowe.
Zanieczyszczony tor reaguje powoli na powietrzu i zmienia zabarwienie na ciemnoszare, a nawet czarne. Czysty, bardziej miękki i kowalny, bardzo słabo reaguje z powietrzem i pozostaje przez długi czas błyszczący. Podgrzewany na powietrzu zapala się i pali jasnym płomieniem. Jego tlenek, ThO2 topi się dopiero w temperaturze ok. 3273K. Masy atomowe izotopów toru należą do zakresu od 212 do 236. W naturze występuje głównie 232Th, którego czas połowicznego rozpadu wynosi 14 miliardów lat. Uważa się że spora część wewnętrznego ciepła naszej planety pochodzi z rozpadu uranu i toru. Tworzy związki na +4 stopniu utlenienia.
Występowanie: Dość duże ilości tlenku toru (ThO2 w minerale monacycie) występują m.in. w Indiach i Brazylii. Poza tym jego minerałami są: cheralit (Th, Ca, Ce)PO4,SiO2, toryt ThSiO4, torianit ThO2.
Pod względem występowania w wierzchniej warstwie skorupy ziemskiej (litosfera, hydrosfera, atmosfera) zajmuje ok. 35 miejsca (procenty wagowe).
Otrzymywanie: Poprzez redukcję ThO2 wapniem lub metodami elektrolitycznymi.
Wykorzystanie: O torze myśli się obecnie jako o paliwie atomowym najbliższej przyszłości. Uważa się, że ziemski tor zawiera większą ilość energii niż uran i paliwa kopalne razem wzięte.
Bombardowanie toru (232Th) wolnymi neutronami powoduje jego przekształcenie w rozszczepialny uran (233U), który może już być paliwem jądrowym. Tor znalazł również zastosowanie m.in. w stopach magnezu, w przemyśle optycznym, elektronice oraz w chemii jako katalizator.

Konfiguracja elektronowa[Rn]6d27s2
Masa atomowa232,04
Gęstość [kg/m3]11720 (293K)
Główny stopień utlenienia+4 (+2; +3)
Izotopy:masa - zawartość - okres półrozpadu
228Th
229Th
230Th
231Th
232Th
234Th
228,03 - ślady - 1,9 roku
229,03 - 0% - 7340 lat
230,03 - ślady - 8×104 lat
231,03 - ślady - 25,5 godz.
232,04 - 100% - 1,41×1010 lat
234,04 - ślady - 24,1 dni
Energia jonizacji [kJ×mol-1]587 (I)

Pierwiastki Powrót Następna