Tantal

Po raz pierwszy wyizolował go szwedzki chemik Jons Jakob Berzelius w 1820 r.

Nazwa pierwiastka pochodzi od imienia mitycznego króla Tantala.

Tantal jest białym kowalnym metalem. Należy do pierwiastków przejściowych. Mówi się także o Andersie Ekebergu jako odkrywcy tego pierwiastka w roku 1802.
Tantal jest rozpuszczalny w alkaliach i w kwasie fluorowodorowym. Na powietrzu zapala się, tworząc biały pięciotlenek tantalu (Ta2O5). Tworzy związki głównie na +5 stopniu utlenienia ponieważ trudniej niż niob ulega redukcji.
Występowanie: Tantal występuje głównie w minerale zwanym tantalitem FeTa2O6, inne minerały to manganotantalit Mn(Ta,Nb)2O6 i mikrolit (Na,Ca)2Ta2O6(O,OH,F). Największe jego złoża występują w Australii i Skandynawii. Rudy tego pierwiastka zawierają często niob. Pod względem występowania w wierzchniej warstwie skorupy ziemskiej (litosfera, hydrosfera, atmosfera) zajmuje ok. 64 miejsca (procenty wagowe).
Otrzymywanie: Przemysłowo otrzymuje się go dzięki elektrolizie.
Wykorzystanie: Bardziej odporny od platyny na żrące substancje wyparł ten metal z laboratoriów. Duże jego ilości używane są w przemyśle elektronicznym do produkcji kondensatorów i niskoprądowych prostowników. Ze względu na swoją odporność chemiczną stosuje się go w chirurgii. Robi się z niego elementy łączące kości i wewnętrzne mechaniczne aparaty (np. sztuczne zastawki). Używany jest do produkcji przyrządów chirurgicznych i dentystycznych oraz wymienników ciepła. Jest składnikiem szkła obiektywowego. Niektóre z jego kompozytowych związków z węglem to jedne z najtwardszych znanych substancji.

Konfiguracja elektronowa [Xe]4f145d36s2
Masa atomowa 180,95
Gęstość [kg/m3] 16654 (293K)
Główny stopień utlenienia +5 (-3; -1; +1; +2; +3; +6)
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
144Ta
146Ta
147Ta
179,9 - 0,012% - 1×1012 lat
180,9 - 99,99% - stabilny
0% - 115,1 dni
Temperatura topnienia 3269K
Temperatura wrzenia 5698K
Promień atomowy [pm] 149
Promień jonowy [pm] Ta5+
Ta4+
78
82
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 14
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 761 (I)
1500 (II)
2100 (III)
3200 (IV)
4300 (V)
Elektroujemność 1,33

Poprzednia Pierwiastki Następna