Skand

Odkryty został przez szwedzkiego chemika Larsa Fredrika Nilsona w 1879.

Nazwany na cześć Skandynawii.

Skand jest pierwszym pierwiastkiem należącym do grupy metali przejściowych. Miękki, srebrzystobiały metal.  Rosyjski chemik Dymitr Iwanowicz Mendelejew, twórca układu okresowego pierwiastków, przewidział istnienie tego pierwiastka i jego właściwości osiem lat przed jego odkryciem. Skand to względnie reaktywny pierwiastek o właściwościach podobnych do glinu. Na powietrzu szybko pokrywa się żółtawą warstwą tlenków. Reaguje z kwasami i z wodą. Tworzy bezbarwne sole na +3 stopniu utlenienia. Znanych jest wiele izotopów skandu, z których tylko jeden (45Sc) jest trwały.
Występowanie: Skand często zaliczany jest do pierwiastków ziem rzadkich. Znaczne ilości tego pierwiastka odkryto w gwiazdach. Zawartość w skorupie ziemskiej - 0,0022%. Głównymi minerałami są: thortveityt Sc2Si2O7, kolbeckit ScPO4.2H2O, bazyt (Sc,Fe)2Be3Si6O18.
Otrzymywanie: Można go otrzymać poprzez elektrolizę stopionego chlorku skandu (ScCl3) przy wykorzystaniu elektrod cynkowych. Po elektrolizie oddziela się go od cynku w procesie destylacji. Inną metodą jest redukowanie fluorku skandu (ScF3) wapniem w naczyniach tantalowych i w atmosferze argonu. Skand jest również produktem ubocznym produkcji uranu.
Wykorzystanie: Stopy z magnezem wykorzystywane są jako filtry neuronów w reaktorach. Domieszki skandu pełnią również ważną rolę w wysokociśnieniowych lampach rtęciowych służących do oświetlania m.in. stadionów sportowych. Dodanie skandu do pamięci magnetycznych ułatwia szybkie przemagnesowanie.

Konfiguracja elektronowa Ar 3d14s2
Masa atomowa 44,956
Gęstość [kg/m3] 2989 (273K)
Główny stopień utlenienia +2; +3
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
44Sc
45Sc
46Sc
47Sc
0% - 3,92 dni
44,956 - 100% - stabilny
45,955 - 0% - 83,80 dni
0% - 3,34 dni
Temperatura topnienia 1814K
Temperatura wrzenia 3109K
Promień atomowy [pm] 160,6
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 18,1
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 631 Sc -> Sc+
1235 Sc+ -> Sc2+
2389 Sc2+ -> Sc3+
Elektroujemność  1,36 (Pauling); 3,34 eV (absolutna)

Poprzednia Pierwiastki Następna