Ruten

Odkryty w 1844 roku przez rosyjskiego chemika Karola Klausa.

Nazwa pierwiastka pochodzi od Rusi - Rutenii.
Ruten jest metalem przejściowym zaliczanym do grupy platynowców. Metal ten jest słabo reaktywny i charakteryzuje się wielką odpornością na działanie kwasów (włącznie z wodą królewską). Jest trudno topliwy, twardy i kruchy. Posiada własność pochłaniania gazów (H2, O2).
Występowanie: Metal ten występuje głównie w stanie wolnym razem z innymi platynowcami, najczęściej w rudach siarczkowych żelaza, chromu i niklu. Zawartość w skorupie ziemskiej - 5×10-7% wag. Tworzy głównie związki kompleksowe ale znane są też proste związki tego pierwiastka.
Otrzymywanie: Ruten, razem z innymi platynowcami, jest produktem ubocznym oczyszczania głównego składnika rudy (żelazo, nikiel itd.). Mieszaninę stopów (Os, Ir, Rh, Ru) rozdziela się poprzez działając kwasami (różnice w rozpuszczalności w kwasach), wykorzystując różnice w podatności na utlenianie i rozpuszczalności soli kompleksowych.
Wykorzystanie: Jego stopy wykazują wielką twardość i wytrzymałość. Stopy rutenu z platyną lub palladem używane są w jubilerstwie i dentystyce. Stop rutenu z molibdenem jest nadprzewodnikiem (temperatura krytyczna około 10K). Ze stopów tego pierwiastka produkowane są końcówki wiecznych piór.

Konfiguracja elektronowa Kr 4d75s1
Masa atomowa 101,07
Gęstość [kg/m3] 12370 (293K)
Główny stopień utlenienia +3 (-2; 0; +1; +2; +4; +5; +6; +7; +8)
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
96Ru
97Ru
98Ru
99Ru
100Ru
101Ru
102Ru
103Ru
104Ru
106Ru
95,81 - 5,53% - stabilny
0% - 2,88 dni
97,91 - 1,87% - stabilny
98,91 - 12,7% - stabilny
99,90 - 12,6% - stabilny
100,9 - 17,1% - stabilny
101,9 - 31,6% - stabilny
0% - 39,6 dni
103,91 - 18,6% - stabilny
0% - 367 dni
Temperatura topnienia 2607K
Temperatura wrzenia 4423K
Promień atomowy [pm] 134
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 101
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 711 Ru -> Ru+
1617 Ru+ -> Ru2+
2747 Ru2+ -> Ru3+
Elektroujemność  2,2 (Pauling); 4,5 eV (absolutna)

Poprzednia Pierwiastki Następna