Osm

Odkryty został w 1803 roku przez brytyjskiego chemika Smithsona Tennanta.

Nazwa pierwiastka pochodzi od greckiego słowa osme - odór.

Osm jest twardym metalem przejściowym o biało-niebieskim zabarwieniu. Tworzy wielowartościowe sole. Rozpuszcza się jedynie w wodzie królewskiej. Osm jest obok irydu jednym z najcięższych pierwiastków.

Występowanie: Występuje w naturze w rudach platyny i irydu.
Pod względem występowania w wierzchniej warstwie skorupy ziemskiej (litosfera, hydrosfera, atmosfera) zajmuje ok. 69 miejsca (procenty wagowe).

Wykorzystanie: Używa się go praktycznie tylko w formie stopu z irydem (osmidyr) lub platyna (platynoiryd). Te trwałe stopy znalazły zastosowanie do produkcji m.in. standardowych odważników, końcówek wiecznych piór i styczników elektrycznych. Czterotlenek osmu wykorzystywany jest do wykrywania odcisków palców.

Konfiguracja elektronowa Xe]4f145d66s2
Masa atomowa 190,2
Gęstość [kg/m3] 22590 (293K)
Główny stopień utlenienia +4 (-2; +1; +2; +3; +5; +6; +7; +8)
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
184Os
185Os
186Os
187Os
188Os
189Os
190Os
191Os
192Os
183,9 - 0,02% - stabilny
0% - 9,6 dni
185,9 - 1,58% - stabilny
186,9 - 1,6% - stabilny
197,9 - 13,3% - stabilny
188,9 - 16,1% - stabilny
189,9 - 26,4% - stabilny
0% - 15 dni
191,9 - 41% - stabilny
Temperatura topnienia 3327K
Temperatura wrzenia 5300K
Promień atomowy [pm] 153
Promień jonowy [pm] Os+4 77
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 139
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 840 (I)
1600 (II)
2400 (III)
3900 (IV)
Elektroujemność 1,52

Poprzednia Pierwiastki Następna