Lit

Odkrywca: J. A. R. Arfvedson w 1817 roku

Wyizolowany po raz pierwszy w Sztokholmie. Nazwa pierwiastka wywodzi się z greckiego lithos - kamień
Stosunkowo miękki, jasnosrebrzysty, najlżejszy metal. Jego ważniejszymi minerałami są: ambligonit LiAl[PO4](F, OH), lepidolit KLi2Al(Si4O10)(F, OH)2, cynwaldyt KLiFeAl(AlSi3O10)(F, OH)2, petalit LiAl(Si4O10), spodumen LiAl(Si2O6. Cechuje go duża aktywność chemiczna (jednak najmniejsza spośród metali alkalicznych). W warunkach normalnych reaguje z tlenem i azotem tworząc odpowiednio: Li2O i Li3N. W temperaturze pokojowej zapala się w atmosferze fluoru, chloru, parach bromu i jodu. Na powietrzu zapalenie się litu następuje po podgrzaniu do 200oC. Jako jedyny z metali alkalicznych spalany na powietrzu tworzy tlenek Li2O. Umieszczenie soli litu w płomieniu palniku powoduje jego zabarwienie na kolor karminowy. Większość związków tego pierwiastka dobrze rozpuszcza się w wodzie. Do nierozpuszczalnych należą węglan, fosforan i fluorek. Metaliczny lit reaguje z halogenowymi pochodnymi organicznymi tworząc związki metaloorganiczne. W odróżnieniu od analogicznych związków sodu i potasu połączenia litoorganiczne  są mniej aktywne, co pozwala na w miarę bezpieczną manipulację tymi połączeniami.
Jony Li+ ze względu na małe rozmiary wytwarzają wokół siebie silne pole elektryczne, co powoduje ich silną solwatację (w roztworze wodnym jon Li+ jest otoczony kilkudziesięcioma cząsteczkami wody).
Lit znajduje zastosowanie do produkcji baterii, przemyśle szklarskim. Dodatek litu znacznie podwyższa twardość i odporność na korozję stopów magnetycznych. Stanowi dodatek do smarów. Izotop 6Li wykorzystywany jest do wytwarzania trytu. Stosowany jest także w procesie rafinacji niklu i odtleniania miedzi. Wodorotlenek litu zwiększa pojemność akumulatorów. Węglan tego pierwiastka stosowany jest w terapii depresji maniakalnej ale jego działanie nie zostało do końca wyjaśnione.

Konfiguracja elektronowa 1 s2 2s1
Masa atomowa 6,941
Gęstość [kg/m3] 534 (293K)
Główne stopnie utlenienia +1 (-1)
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
6Li
7Li
6,015 - 7,3% - stabilny
7,016 - 92,7% - stabilny
Temperatura topnienia 435,69K
Temperatura wrzenia 1620K
Promień atomowy [pm] 134
Promień jonowy Li+ 90
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 520,3 M -> M+ + e
7298,1 M+ -> M2+ + e
Elektroujemność 0,97 (Pauling); 3,01 eV (absolutna)

Poprzednia Pierwiastki Następna