Gadolin

Szwajcarski chemik Jean de Marignac (1880 r.) odseparował go po raz pierwszy od innych metali ziem rzadkich.

Nazwa pochodzi od minerału gadolinitu.

Pierwiastek ten jest srebrzystym metalem należącym do grupy lantanowców. Nazwany został na cześć fińskiego chemika Johna Gadolina.
Gadolin tworzy najczęściej białe lub bezbarwne, bezwonne związki. Jest ferromagnetykiem o niskiej temperaturze Curie (temp. pokojowa).

Występowanie: Występuje w wielu rudach.
Pod względem występowania w wierzchniej warstwie skorupy ziemskiej (litosfera, hydrosfera, atmosfera) zajmuje ok. 44 miejsca (procenty wagowe).

Otrzymywanie: Uzyskiwany jest głównie techniką wymiany jonowej.

Wykorzystanie: Ze względu na duże pochłanianie neutronów używany jest w reaktorach jako składnik prętów sterujących. Stosuje się go także w elektronice (kondensatory, technika maserów), jako składnik stopów, w piecach wysokotemperaturowych i w technice magnetycznego schładzania.

Konfiguracja elektronowa [Xe]4f75d16s2
Masa atomowa 157,25
Gęstość [kg/m3] 7900 (298K)
Główny stopień utlenienia +3; +2
Izotopy masa - zawartość - okres półrozpadu
152Gd
153Gd
154Gd
155Gd
156Gd
157Gd
158Gd
160Gd
151,9 - 0,2% - 1,1×1014 lat
0% - 242 dni
153,9 -  2,1% - stabilny
154,9 - 14,8% - stabilny
155,9 - 20,6% - stabilny
156,9 - 15,6% - stabilny
157,9 - 24,8% - stabilny
159,9 - 21,9% - stabilny
Temperatura topnienia 1586K
Temperatura wrzenia 3539K
Promień atomowy [pm] 180,2
Promień jonowy Gd3+ 107,8
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 592,6 (I)
1167 (II)
1990 (III)

Poprzednia Pierwiastki Powrót Następna