Chrom

Odkryty został przez francuskiego chemika Louisa Nicolasa Vauquelina w 1797 r.

Odkrywca nazwał go chromem z powodu różnobarwnych związków które tworzy - z grec. chroma - kolor.

 Chrom jest jasnoszarym, twardym i kruchym, metalicznym pierwiastkiem. Należy do grupy metali przejściowych.  Chrom jest średnioreaktywnym pierwiastkiem, nie rozpuszcza się w większości kwasów poza solnym (HCl) i rozcieńczonym siarkowym (H2SO4). Z większością niemetali reaguje dopiero w podwyższonej temperaturze. Związki chromu są bardzo toksyczne, zwłaszcza te w których występuje on na +4 stopniu utlenienia.
Wiele szlachetnych i półszlachetnych kamieni zawdzięcza swą barwę związkom chromu.
Tworzy związki na stopniach utlenienia: II, III, VI.

Występowanie: Występuje głównie jako ruda zwana chromitem (FeCr2O4), może też zastępować glin w jego rudach. Zawartość w skorupie ziemskiej - 0,02% wag.

Otrzymywanie: Do otrzymywania tego pierwiastka wykorzystuje się najczęściej chromit. W wyniku reakcji z tlenem, stopionym wodorotlenkiem litowca oraz redukcji węglem otrzymuje się tlenek chromu(III) (Cr2O3), który ostatecznie redukuje się do wolnego chromu.

Wykorzystanie: Najczęstszym zastosowaniem chromu jest stapianie go z żelazem. Stale będące takimi stopami są bardzo odporne na korozję i wysoką temperaturę (np. stal typu "stainless"). Jest również składnikiem stopów przeznaczonych do wyrobu narzędzi tnących i skrawających. Efektownym zastosowaniem chromu jest chromowanie, czyli pokrywanie błyszczącą warstwą chromu, innych, mniej szlachetnych i połyskliwych metali. Niektóre jego związki są także używane jako składniki farb i w fotografice (materiały światłoczułe).

Konfiguracja elektronowa Ar 3d54s1
Masa atomowa 51,9961
Gęstość [kg/m3] 7190 (293K)
Główny stopień utlenienia +3 (-2; -1; 0; +2; +4; +5; +6)
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
50Cr
51Cr
52Cr
53Cr
54Cr
49,946 - 4,35% - stabilny
50,945 - 0% - 27,8 dni
51,941 - 83,79% - stabilny
52,941 - 9,50% - stabilny
53,939 - 2,36% - stabilny
Temperatura topnienia 2136K
Temperatura wrzenia 2945K
Promień atomowy [pm] 124,9
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 64,3
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 652,7 Cr -> Cr+
1592 Cr+ -> Cr2+
2987 Cr2+ -> Cr3+
Elektroujemność  1,66 (Pauling); 3,72 eV (absolutna)

Poprzednia Pierwiastki Następna