Kobalt

Odkryty został przez szwedzkiego chemika Georga Brandta w 1735 roku.

Nazwa pochodzi od niemieckiego słowa kobalt (lub kobold) i oznacza złego ducha.

Kobalt jest stalowoszarym, ferromagnetycznym metalem przejściowym.
Pierwiastek ten tworzy dwie odmiany alotropowe. Przypomina właściwościami żelazo ma jednakże niższe temperatury topnienia i wrzenia, i wyższą temperaturę Curie. Wytrzymałością i twardością przewyższa stal.
Jego właściwości fizyczne w dużej mierze zależą od zanieczyszczeń. W pokojowej temperaturze jest odporny na działanie powietrza, ponieważ pokrywa się ochronną warstwą tlenków. Z niemetalami reaguje dopiero po silnym podgrzaniu. Jest stosunkowo odporny na działanie kwasów utleniających. Rozpuszcza się w rozcieńczonych kwasach azotowym i siarkowym. Tworzy związki głównie na +2 stopniu utlenienia.

Występowanie: Zawartość kobaltu w skorupie ziemskiej wynosi 0,0025% wag. Towarzyszy on często rudom niklu w postaci związków z arsenem i siarką.
Głównymi minerałami kobaltu są: smaltyn CoAs2 i kobaltyn CoAsS.

Otrzymywanie: Istnieje wiele metod otrzymywania kobaltu, w zależności od rudy będącej jego źródłem. Są one kombinacją metod chemicznych, termicznego wyprażania oraz elektrolizy z redukowaniem węglem lub wodorem. Czysty kobalt otrzymuje się poprzez redukcję wodorem.

Wykorzystanie: Naturalnym izotopem kobaltu jest 59Co, który przekształcony w reaktorze w 60Co, używany jest jako źródło promieniowania gamma zwane bombą kobaltową. Wykorzystywane jest ono w badaniach naukowych, w technice i lecznictwie.
Kobalt jest także ważnym składnikiem stali zwiększając jej wytrzymałość (stop zwany widią jest jednym z najtwardszych istniejących stopów metali) i trwałość wykonanych z niej magnesów. Stopy z kobaltem wykazują dużą odporność na wysoką temperaturę i są często wykorzystywane w turbinach silników lotniczych. Metal ten znalazł także zastosowanie jako katalizator. Kobalt tworzy szereg barwnych związków często używanych jako barwniki oraz odczynniki chemii analitycznej do wykrywania innych pierwiastków. Tlenek kobaltu (II) (CoO) jest składnikiem szkła kobaltowego i pigmentem. Chlorek kobaltu (II) (CoCl2) jest używany jako wskaźnik wilgotności. Fluorek kobaltu (II) (CoF2) jest dobrym środkiem fluorującym.

Konfiguracja elektronowa Ar 3d74s2
Masa atomowa 58,9332
Gęstość [kg/m3] 8900 (293K)
Główny stopień utlenienia +2 (-1; 0; +1; +3; +4; +5)
Izotopy: masa - zawartość - okres półrozpadu
56Co
57Co
58Co
59Co
60Co
55,940 - 0% - 77 dni
56,936 - 0% - 270 dni
57,936 - 0% - 71,3 dni
58,933 - 100% - stabilny
59,934 - 0% - 5,26 lat
Temperatura topnienia 1768K
Temperatura wrzenia 3143K
Promień atomowy [pm] 125,3
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 63,8
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 760 Co -> Co+
1646 Co+ -> Co2+
3232 Co2+ -> Co3+
Elektroujemność  1,88 (Pauling); 4,3 eV (absolutna)

Poprzednia Pierwiastki Następna