Cer

Odkryty został w 1803 roku przez: dwóch szwedzkich chemików: Jonsa Jakoba Berzeliusa i Wilhelma von Hisingera oraz (jednocześnie i niezależnie) przez niemieckiego chemika Martina Heinricha Klaprotha.

Nazwa tego pierwiastka pochodzi od Ceres - rzymskiej bogini ziarna.

Cer jest miękkim, szarym, metalicznym pierwiastkiem z grupy lantanowców. Czysty cer wyizolowano w 1875 roku.
Jest jedynym pierwiastkiem z grupy metali ziem rzadkich który daje się dość łatwo wyizolować.

Występowanie: Jest najbardziej rozpowszechniony pośród tzw. pierwiastków ziem rzadkich. Pod względem występowania w wierzchniej warstwie skorupy ziemskiej (litosfera, hydrosfera, atmosfera) zajmuje ok. 26 miejsca (procenty wagowe).

Wykorzystanie: Stopy ceru z żelazem wykorzystuje się do produkcji kamieni iskrzących (zapalniczki). Azotek ceru stosuje się jako środek przeciwwymiotny i przeciwko chorobie morskiej. Siarczan ceru używany jest w chemii analitycznej jako utleniacz. Inne związki ceru znalazły zastosowania w wielu gałęziach przemysłu m.in. przy produkcji szkła i ceramiki (usuwanie barwy szkła), elektrod łukowych, ogniw fotoelektrycznych.

Konfiguracja elektronowa [Xe]4f15d16s2
Masa atomowa 140,12
Gęstość [kg/m3] 6773 (298K)
Główny stopień utlenienia +3; +4
Izotopy masa - zawartość - okres półrozpadu
136Ce
138Ce
139Ce
140Ce
141Ce
142Ce
143Ce
144Ce
0,19% - stabilny
137,9 - 0,25% - stabilny
0% - 140 dni
149,9 - 8848% - stabilny
0% - 32,5 dni
141,9 - 11,08% - stabilny
0% - 33 godz.
0% - 284,9 godz.
Temperatura topnienia 1072K
Temperatura wrzenia 3699K
Promień atomowy [pm] 182,4
Promień jonowy Ce3+ 115
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 528 (I)
1047 (II)
1949 (III)

Pierwiastki Powrót Następna