Brom

Jego podobne do chloru właściwości i to, że występuje razem z tym pierwiastkiem spowodowały, że odkryty i wyizolowany został dopiero w 1826 roku przez francuskiego chemika Antoine Jerome Balarda.

Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa brómos - smród.

Brom w warunkach normalnych jest trującą, łatwo parującą czerwonobrunatną cieczą.
Cięższe od powietrza, posiadające charakterystyczny zapach pary bromu są dwuatomowymi cząsteczkami powodującymi ostre zapalenie błon śluzowych. Ciekły brom powoduje powstawanie bolesnych, trudno gojących się ran na skórze. Jest obok rtęci jednym z dwóch pierwiastków występujących w postaci płynnej w pokojowej temperaturze.
Jego reakcje przypominają chlor, lecz jest on mniej aktywny. Tworzy związki z większością pierwiastków, lecz reakcje te nie są tak gwałtowne jak w przypadku chloru. Zaskakującym faktem jest to, że pierwiastek ten reaguje z sodem bardzo powoli i po podgrzaniu, a reakcja z potasem przebiega bardzo gwałtownie. Z wodorem tworzy HBr. Brom tworzy związki z innymi halogenkami (chlor i fluor), a z tlenem kwasy tlenowe (HBrO, HBrO2, HBrO3, HBrO4) i tlenki. Ze złotem tworzy bromek złota (AuBr3).
Chlorowiec ten nieznacznie rozpuszcza się w wodzie, a roztwór taki nosi nazwę wody bromowej.
Występowanie: Brom występuje bardzo szeroko w przyrodzie, a największym rezerwuarem jonów bromkowych jest, pomimo stosunkowo małego stężenia, ocean. Pierwiastek ten towarzyszy także chlorowi w jego złożach soli. Nie występuje w stanie wolnym. Zawartość w skorupie ziemskiej - 0,00025% wag.
Otrzymywanie: W przemyśle otrzymuje się go głównie z wody morskiej, dzięki metodzie składającej się z następujących etapów:

  • utlenienie jonów bromkowych gazowym chlorem i wydzielenie gazowego bromu z roztworu (oddzielenie od jonów chlorkowych),
  • ponowne wprowadzenie do roztworu w postaci jonów (roztwór czysty, bez jonów chlorkowych), - zakwaszenie kwasem siarkowym i destylacja. W laboratorium uzyskuje się go poprzez wprowadzenie silnego utleniacza (KMnO4, MnO2, stęż. H2SO4) do roztworu, w którym są jony bromkowe.
Wykorzystanie: Zapotrzebowanie na brom jest o wiele mniejsze niż na chlor. Stosuje się go w środkach gaśniczych (składnik freonów). Używa się go również do otrzymywania barwników i pestycydów. Jest składnikiem wielu leków.
Dużą część produkowanego bromu zużywa się do produkcji bromku etylu (dibromoetanu (C2H4Br)) dodawanego do paliwa samochodowego jako środka przeciwstukowego. Bromek srebra jest głównym składnikiem emulsji fotograficznej. Fluorki bromu (BrF3 i BrF5) stosuje się do fluorowania. Bromiany są odczynnikami w chemii analitycznej.

Konfiguracja elektronowa Ar 3d104s24p5
Masa atomowa 79,904
Izotopy 79Br (50,69%); 81Br (49,31%)
Temperatura topnienia 265,95K
Temperatura wrzenia 331,93K
Promień atomowy [pm] 196 (Br-)
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 324,7
Energia jonizacji [kJ×mol-1] 1139,9 Br -> Br+
2104 Br+ -> Br2+
3500 Br2+ -> Br3+
Elektroujemność  2,96 (Pauling); 7,59 eV (absolutna)

Poprzednia Pierwiastki Następna