Glin

Po raz pierwszy wyizolowany został w 1825 r. przez duńskiego chemika Hansa Christiana Oersteda w procesie ulepszonym później przez niemieckiego chemika Fryderyka Wöhlera. Czystą postać tego metalu uzyskał w 1855 r. francuski uczony Henri Sainte-Claire Deville.

Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa alumen oznaczającego ałun glinowo-potasowy.

Henri Sainte-Claire Deville wykonał pierwszy przedmiot z tego metalu - grzechotkę dla syna Napoleona III. Czysty glin był wówczas tak cenny jak złoto.

Ten lekki, srebrzystobiały metal o ciężarze około 1/3 ciężaru żelaza jest najbardziej rozpowszechnionym metalem na kuli ziemskiej. Pełni największą rolę w przemyśle ze wszystkich lekkich metali. Glin należy do bardzo reaktywnych pierwiastków. Na powietrzu pokrywa się natychmiast ochronną warstwą tlenków. Jest silnym reduktorem. Tlenek glinu jest amfoteryczny, przejawia właściwości zarówno tlenków kwasowych jak i zasadowych (zależy to od środowiska reakcji).

Pierwiastek ten jest bardzo dobrym przewodnikiem ciepła i elektryczności. W temperaturach bliskich zeru bezwzględnemu wykazuje własności nadprzewodzące. Ma relatywnie duże ciepło topnienia. Jest łatwo ciągliwy i można go rozdrobnić na proszek.

Występowanie: Aluminium jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych metali w skorupie ziemskiej (7,45% wagowego). Wyprzedzają go jedynie tlen i krzem. Nie występuje w postaci wolnego metalu. Najczęściej tworzy krzemiany zmieszane z krzemianami innych metali, lecz trudno wyizolować go z tych związków. Wydobywa się go najczęściej w postaci uwodnionego tlenku i jego pochodnych.

Otrzymywanie: Dawniej otrzymywano glin poprzez redukcję chlorku glinu potasem. Od roku 1886 r. uzyskuje się go poprzez elektrolizę tlenku glinu rozpuszczonego w stopionym kriolicie. Cały proces składa się z dwóch części: otrzymania czystego tlenku glinu, a następnie jego elektrolizy.

Wykorzystanie: Lekkość i wytrzymałość aluminium sprawia, że pierwiastek ten używany jest do budowy elementów konstrukcyjnych wszędzie tam, gdzie wymagana jest szybkość i lekkość (samoloty, wagony i samochody). Ze względu na dużą przewodność cieplną jest wykorzystywany do budowy tłoków silników spalinowych. Używa się go do wyrobu przedmiotów gospodarstwa domowego. Lekkość glinu wykorzystywana jest w transmisji energii elektrycznej. Długie, wiszące aluminiowe kable są o wiele lżejsze od porównywalnych pod względem przewodności, kabli miedzianych. Pierwiastek ten wykorzystywany jest także w architekturze, w przemyśle spożywczym jako folia aluminiowa czy materiał do produkcji opakowań (puszki). Odporność aluminium na korozyjne działanie wody morskiej znalazła zastosowanie przy budowie kadłubów statków oraz innych podwodnych urządzeń. Niewielkie pochłanianie neutronów przez ten pierwiastek wykorzystywane jest w reaktorach niskotemperaturowych. Ze względu na wytrzymałość, której nie utrzymują w niskich temperaturach inne materiały, używany jest w technice kriogenicznej. W technice wojskowej wzrasta jego rola jako materiału do budowy pancerzy i powłok ochronnych. We wszystkich tych dziedzinach wykorzystuje się przede wszystkim stopy glinu z innymi metalami.
Tlenek glinu używany jest w chromatografii jako adsorbent.

Konfiguracja elektronowa Ne 3s23p1
Główny stopień utlenienia +3
Masa atomowa 26,98
Izotopy Masa:
27Al
26Al
26,982 - 100% stabilny
25,986 - 0% 7.4 × 105 lat
Gęstość [kg/m3] 2698 (293K)
Temperatura topnienia 933,6K
Temperatura wrzenia 2740K
Promień atomowy [pm] 143,1
Powinowactwo elektronowe [kJ×mol-1] 44
Energia jonizacji [kJ×mol-1] Al -> Al+ + e
Al+ -> Al2+ + e
Al2+ -> Al3+ + e
577,4
816,6
2744,6
Elektroujemność 1,61 (Pauling); 3,23 eV (absolutna)
Energia wiązań kowalencyjnych [kJ×mol-1] Al - H
Al - C
Al - O
Al - F
Al - Cl
Al - Al
285
225
585
665
498
200

Poprzednia Pierwiastki Następna